De toerist

20 Augustus 2012



 
 
Is Amsterdam goed voor de toerist? Nee. Het is er druk en bruusk. De toerist wordt om de haverklap van de sokken gereden door fietsers met veel haast in nauwe straten met nauwelijks een stoep of voetgangers botsen frontaal tegen ze aan. In plaats van excuses krijgt de toerist een boze blik op de koop toe. Taxi's kun je alleen nemen als je minstens 20 km moet rijden. De service in de horeca is erbarmelijk: glimlachen hoeft het bedienend personeel niet – in Amsterdam is het immers een deugd om je ware aard te tonen, anders zou je voor hypocriet kunnen doorgaan. Dus snauwen we de klanten af dat het een lieve lust is. We zijn lekker onszelf! Daar moet de klant blij mee zijn, want het is eerlijk. Voor Nederlanders is dat allemaal niet erg. Ze haten social kitsch en vinden het fijn om de werkelijke gevoelens van de verkoper te mogen zien, al betreft het onverschilligheid of zelfs haat. Buitenlanders hebben hier echter wel moeite mee. Amsterdam promoot zichzelf op de internationale markt als een zegen voor de toerist, dus komen ze hier met vliegtuigen en cruise schepen vol. Achteraf klaagt diezelfde toerist steen en been.
 
In het buitenland maak ik keer op keer mee dat het beter kan. Nu ook in Gdansk. Prachtige stad, trouwens, die ook iets weg heeft van Amsterdam, alleen schoner, vrolijker, en vooral: toeristvriendelijker.
 
Waarin uit die vriendelijkheid jegens de toerist zich? Onder meer in het volgende:
- het toeristische centrum is auto- en fietsvrij
- met onder andere een relaxede boulevard aan het water, wederom auto- en fietsvrij, helemaal voor de toerist
- volop al dan niet gratis toiletten, duidelijk aangegeven, voor man en vrouw. In café's: overal een bordje met: 2 zl en gratis voor klanten. Als (vrouwelijke) toerist ben je hier blij mee
- in het toeristische centrum zijn er weinig zaken die voor de lokale bevolking bestemd zijn. Geen gehaaste Danzigers om zich te ergeren aan de lanterfantende recreant
- beleefde (lees: lief glimlachende) en hulpvaardige bediening in winkels en horeca
- je wordt niet afgezet (niet dat je dat in Amsterdam wordt, maar wel in sommige landen die ik hier niet zal noemen)
- het niveau van de straatmuzikanten is verbluffend
- zelfs graffiti is er kunstzinnig en soms vrolijk
- de stad is schoon: geen hondenpoep op de stoep, geen afval op straat
- de gevels strak in de verf, in mooie lichte kleuren. Je voelt dat dat van hogerhand gaat. Zoiets als het onderhoud aan 17de eeuwse panden in de binnenstad is een belangrijke verantwoordelijkheid, die je niet, zoals in Amsterdam, aan sukkels van eigenaren moet overlaten, die vaak elk cultuurhistorisch besef ontberen en de boel moedwillig laten verkrotten
- hun VOC-replica vaart wel! De hele dag door, met, inderdaad, toeristen aan boord
- geen scooters
 
Dat Gdansk op Amsterdam lijkt is geen toeval: haar regenten hebben door de eeuwen heen telkens Nederlandse architecten opgetrommeld om de stad vorm te geven. Zo heeft het centrum die typische Amsterdamse klokgevels, en het carillon van het stadhuis dat jou zo vreselijk bekend voorkwam is ook van Nederlandse makelij. Gdansk heeft veel inspiratie uit Amsterdam geput: tijd om het nu eens andersom te doen?
 
Op AT5.nl gepubliceerd.