The time is always now

16 April 2014



Over de rant van duizendpoot Douglas Rushkoff in VPRO Tegenlicht / Backlight
In zijn boek Present Shock pleit Rushkoff voor een herwaardering van het nu. Hij introduceert de twee soorten tijd die de oude Grieken kenden: de chronos en de kauros.Chronos =  de strakke, meetkundige tijdlijn. Kauros = onze innerlijke perceptie van tijd, de verhalende tijd. Door met name het voortdurende gebruik van online communicatiemiddelen verdwijnt de kauros ten bate van de chronos, stelt hij vast. We worden steeds minder menselijk, we gedragen ons steeds meer als machines.
Dit is iets waar ik me sinds het opkomen van het mobieltje rekenschap van gaf. Ik voorzag de gevolgen en was er als de kippen bij om overeenkomstig te reageren: ik weigerde constant bereikbaar te zijn, bezit geen smartfoon, gebruik de telefoon enkel voor noodgevallen. Voor mij werkt dit goed.
Ik ben het echter niet met Rushkoff eens als hij zegt dat het geweldige succes van internet en smartfoons zijn oorsprong heeft in de wil van de corporates. Wat ik meegemaakt heb is dat het juist de wil van de consument was. Gansch het volk omarmde het internet en het mobieltje met een duizelingwekkende snelheid. Ik heb ervaren dat de ontwikkeling van de producten achterliep bij de enorme behoefte die ontstaan was, en exponentieel groeide. Het was als een nest kuikentjes met wijd opengesperde bekkies waarvan de ouders zich uit de naad vlogen om ze te verzadigen. 
Dit is voor mijn doen opmerkelijk. Ik ben namelijk iemand die maar al te graag de oorsprong (en uitwassen) van consumentisme in de schoenen van de kapitalistische markt schuift. Eigenlijk verbaast mij deze constatering. 
Ik moet aan wijlen Viktor IV, 'King of the Hippies' denken, die in mijn jonge jaren op zijn schip de Berendina woonde, onder de Blauwe Brug, te midden van een archipel van vlotten van zwart geteerde balken bedekt met stro. Pal onder café 't Hooischip. Hij kwam uit Amerika en zag eruit als Santa. Ik bewonderde het doorzettingsvermogen van zijn Deense vrouw Ina. Hoe kon ze het met hem uithouden? Een leven als de Amish, zonder elektriciteit of stromend water - 'the bare necessities' op het eeuwenoude schip. Als hij niet theatraal de Amstel indook om lege jerrycans onder zijn vlotten te proppen, sjabloneerde hij witte hoofdletters en cijfers op geteerde planken, met hier en daar een omgekeerde teken. Ook hij had iets met tijd. Hij vervaardigde klokken die andersom liepen en noemde dat Bulgar Time
Op een stralende zomerdag kwam hij niet meer bovendrijven na het duiken. Jasper Grootveld bracht mij de volgende dag het nieuws op de boot van Kees Hoekert. Ik moest met hem mee om het rouwvlot te maken dat hem naar Zorgvlied zou varen. Wij sleepten de Okzo van Arie Taal, die met vakantie was, en mijn 888 naar het archipel van Viktor, knoopten ze aan elkaar, en bedekten ze met stro. Viktor IV kreeg een grandioze begrafenis. Heel varend Amsterdam was de laatste eer komen betuigen in een duizelingwekkend aantal bootjes, van de Blauwe Brug tot Zorgvlied.
Één van zijn favoriete spreuken was: 'The time is always now.'

- Aanraders -

Lange tanden

Toen ik een kwart eeuw geleden in Amsterdam aanbelandde zag het straatbeeld er anders uit. Je had wel wat Chinezen en Surinamers en een enkele verdwaalde Ghanees, maar dat was het een beetje. Voor de rest zag ik enkel oer-Nederlanders. Ze maakten veel indruk op me. Ze waren stuk voor stuk enorm lan...

(lees meer)

De Luizen

Een rode draad in de zelf die ik in mijn jeugd was, betreft het opnieuw uitvinden van het wiel. Niets nam ik zomaar aan. Alles moest door mijzelf opnieuw ondervonden en getest worden. Ik moest er in persona achter komen of de door de generaties voor mij, door de mensheid zelfs, gebod...

(lees meer)

De JR van de streek #2

Hoe het met de JR van de streek verliep heb ik verzuimd u mee te delen. Hij kreeg van de zomer een hersenbloeding: een propje bloedvet had zich naar zijn brein begeven en daar schade aangericht. Een tijdje was het ongewis, maar hij is een beer van een vent, dus herstelde. Met de Kerst zag...

(lees meer)

Les Aventures Extraordinaires d'Oud Zeikwijf

Je zou het niet zeggen nu de middelbare leeftijd kliko’s zand in de machinerie heeft gegooid, maar in de jaren tachtig was ik een temperamentje. Heden ten dage zou ik niet opvallen aangezien driekwart van de Amsterdamse meiden een GRRL-mentaliteit heeft om u tegen te zeggen, maar toen was ik...

(lees meer)

Wintersport

Een rokerig, zwaar gelambriseerd café in een luxe skioord, 30 jaar geleden. De indianen van de streek - oorspronkelijke bergdorpbewoners - erken je instinktmatig. Aan een tafel tweepubermeisjes. Eentje groot van postuur, hoogblond met een slavisch profiel, de ander klein en donker, zoals de mensen ...

(lees meer)

De Geboorte van Oud Zeikwijf

Het is bitter koud deze winter van '63-'64 hoog in de Alpen. “La bise” blaast onophoudelijk haar noordelijke adem over de bibberende bewoners van het plateau. Sneeuw is metershoog gevallen, reeds in november. Sinds Allerheiligen vriest het dat het kraakt. Je weet: de dooi zal met ...

(lees meer)

Spraakverwarring

Toen ik in het tweede jaar van mijn tweede studie zat, werd ik door een docent aangemoedigd mee te doen aan het prestigieuze concours "International Contest for Outstanding Students of the Japanese Language". Nooit gehinderd door zelfonderschatting toog ik spoedig naar de Laan van Ding...

(lees meer)

De JR van de streek

Max J. Molovich zei eens: "Maar, Oud Zeikwijf, begrijp ik nu dat je vader een in Suriname werkzame Brabander is?" Afgezien van het feit dat mijn vader noch een Brabander noch in Suriname werkzaam is, Molovich did hit the nail. Mijn vader zou inderdaad van het kaliber van een in Suriname werkzame ...

(lees meer)

La Garzuela

Over haar eigen moeder placht zij te zeggen: 'Zij was intelligent en lui.' Die moeder was de dochter van een armoedige en muzikale edelman uit de Bohemen, zelf had zij ook iets aristocratisch over zich, met het gitzwart haar, lelieblanke huid en hang naar het farniente. Zij sprak dr...

(lees meer)