Sint Mandela

31 December 2013



Hoe ik ook mijn best doe om mij al het andere te herinneren, bij het noemen van 2013 verschijnt Mandela in neonlicht op mijn visuele cortex.
Weg knus Nederland-Ruslandjaar, over-the-top kroning – pardon, inhuldiging (we mogen geen kroning zeggen uit angst voor lelijke alliteraties, 'de kroning van de Koning') - van onze kersverse Koning, waarbij de kersverse Koningin er bewijs van gaf tenminste twee hoedanigheden van de Nederlander overgenomen te hebben: slechte kledingsmaak, door een jurk te dragen in het lelijkste KLM-blauw dat ze kon vinden; en ongevoeligheid voor waterkou, door uren op een boot te dobberen in de ijskoude noordenwind, slechts gekleed in een flinterdunne japon.
België werd acuut snertjaloers op de over-the-top kroning die we lekker wel konden betalen en moest per se ook een nieuwe Koning dus zo geschiedde, maar dan met een lelijke Koningin en een nog lelijkere Koning, en in low key (arme, arme Belgen). De wél mooie William en Kate kregen een even mooie liefdesbaby (arme, arme Belgen). De grond schudde erger dan ooit, niet in de Filipijnen maar in Groningen, en de verantwoordelijken deden gewoontegetrouw alsof hun neus bloedde. Flats in Bangladesh en omstreken stortten gewoontegetrouw in, een babyplaneet dacht dat de aarde zijn mammie was en spoedde naar huis maar miste op een haar na haar welkomstknuffel. Good old Chávez ging dood, good old Friso ging dood. De christelijke medemens kreeg eindelijk een toffe peer van een Paus die achter de paarse gordijnen kusjes gaf aan elke loser op wie hij de hand kon leggen, en die, toeval of niet, Argentijn bleek te zijn (de paus, niet de loser), net als onze kersverse Koningin (die, het moet gezegd, geen losers kust achter de gordijnen, voor zover we weten).
Een paar jongetjes vonden het grappig om een snelkookpan te laten ontploffen middenin een marathon, iemand vond het grappig om één van die pubers dood te schieten (waarna iedere bezitter van een snelkookpan op één van de beruchte lijsten van de CIA terecht kwam, waar je, spreekwoordelijkerwijze, nooit meer vanaf komt – ben trouwens benieuwd hoe dit zich gaat vertalen voor de snelkookpanindustrie).  De nodige treinen ontspoorden, de nodige vliegtuigen crashten, de nodige boten sloegen om, de nodige peuters werden vermoord, de nodige aardbevingen en -verschuivingen vonden plaats, alsmede de nodige overstromingen, stormen en branden. De nodige domme boeken werden met de nodige tamtam gelanceerd, de nodige andere boeken ook. Anouk deed een nonchalante gooi naar de Eurovisuele puberbeker die moedig zou zijn als als-ie niet pathetisch was geweest. Maar toch, toch blijft Mandela als een reusachtig boeddhabeeld zweven voor mijn geestesoog.
Mandela ging dood. Dat was te voorspellen – de mens heeft (nog) niet het eeuwige leven, niet waar? Maar het massale rouwen, dat was iets. Heel het land buitelde over elkaar heen in de wedstrijd 'Wie hield het meest van Mandela'. Wat. Een. Timing. Zijn dood kwam verdikkeme als geroepen, als een dankbare herkansing na het Zwartepietendebacle, dat diepe sporen van zelfhaat en nationale schaamte in de Nederlander had gelaten. Het is een algemene wetmatigheid dat mensen zichzelf niet graag als slecht zien – zelfs de vuigste misdadiger zal zijn moorden vergoelijken. Veel van wat wij doen is gericht op het oppoetsen van ons innerlijke blazoen. Anders kun je niet met jezelf verder leven. De Nederlander ziet zichzelf dus niet graag als racist. De dankbare aflaat werd gretig omarmd. De golf van eerbetoon aan zijn adres kocht onze schuld op. Kijk ons een pikzwarte neger adoreren! Zo slecht kunnen we dus niet zijn.
Het gedoe rond Sinterklaas was dan ook dit jaar extra heftig geweest. Het heftigste tot nu toe misschien. Een culminatie. Hoe hebben we het zover laten komen? Amerikanen namen Sinterklaas mee naar hun nieuwe land doch begrepen dat dat niet zomaar kon. Heel slim van ze! Dus werd Sinterklaas uit voorzorg ontdaan van Zwarte Pieten. Even hadden ze het moeilijk met het vinden van surrogaten. Want wie mag je collectief ongestraft beledigen? Vrouwen! (vooral de blonde exemplaren), maar om Santa als een soort James Bond avant la lettre te omringen door babes... Het werden kabouters, die je, volgens onze kleinste blogger Terrebelius, inderdaad gewoon mag beledigen. Uiteindelijk haalt niemand het in zijn hoofd om de midgets van Santa zielig te vinden, terwijl ze eigenlijk hetzelfde takenpakket als de Pieten hebben.
Maar goed, als het om zwart en wit gaat, gelden andere regels dan die van de logica. De racisten en de antiracisten willen het land verdelen in wij en zij. Wij de blanken en zij de zwarten. In 2013 werd duidelijk dat het land eerder verdeeld is in PVV'ers vs anti-PVV'ers. PVV'er, dat blijft het grootste insult dat je naar iemands hoofd mag slingeren, terwijl zowat iedereen stiekem PVV'er is. De burgerlijke buurvrouw? PVV'er.  Blanke armen? PVV'ers. Blanke rijken? PVV'ers. Racistische Surinamers? PVV'ers. Akelige reaguurders? PVV'ers. Wat vroeger haast minzaam door Jasper Grootveld 'het klootjesvolk' werd genoemd? PVV'ers. Rond Sinterklaas kwam blogger Aglia met het idee om NL te verdelen in voor en tegen Zwarte Piet. Wat eigenlijk hetzelfde is als voor of tegen PVV'ers, werkelijk alles en iedereen omhelst, makkelijk te onthouden is en lekker bekt. Dus waar wachten we op? Opheffen al die ouderwets verzuilde splinterpartijtjes! Voor wie een zekere spanning om de macht koestert: de Voor en de Tegen Pietenpartijen. Voor wie van een idyllisch harmonieus Nederland droomt: 'Allen Voor Mandela'.
2014. Nederland is bijna klaar.


[Verscheen op nurks en Sargasso]

- Aanraders -

Professione: reporter

Gevestigde journalisten klagen steen en been, in het kielzog van The New York Times. Hun probleem is dat op internet een ieder zich journalist kan noemen. Zij vinden dat de kwaliteit van het nieuws zodoende in gevaar komt. Voornamelijk de 3 E's (ethics, economics & epistemology) zijn in hun oge...

(lees meer)

Sint

Mijn mentor en vriend wijlen Jasper Grootveld geloofde in Sinterklaas. Heilig. Zijn vrouw Thea geloofde in Sinterklaas. En ik, zijn leerlinge en kroonprinsesje, geloofde er vanzelfsprekend ook in. Hij had er allemaal onderzoeken over gelezen en kon magistraal vertellen over het ontstaan en de geschi...

(lees meer)

BREXIT!

BREXIT! Dit zijn historische tijden. De portee brengt me terug in de tijd, naar november 1989. Ik woonde toen op de Wittenburgergracht op mijn zelf geknoopte drijvende eiland, met mijn 1 jaar oud zoontje de Blauwbilgorgel. Op een mini-zwartwit-televisieschermpje van 10x10cm zag ik de uitzinnige me...

(lees meer)

Trump for president

Kijk onze politici nou verontwaardigd reageren op de kandidatuur van Trump voor hetpresidentschap van de VS. Ze buitelen over elkaar heen om hun afkeuring in de sterkste bewoordingen te betuigen. Ik kijk ernaar en word bevangen door wat ik tegenwoordig noem 'de verbazing om de verbazing', ee...

(lees meer)

Crisis? What crisis?

Tegenlicht19 sept 2011: We aanschouwen de hersenspinsels van internationale denktank The Aftermath Network, een bonte gezelschap van westerse wetenschappers en denkers bij elkaar geroepen door Manuel Castells, socioloog, en Spanjaard. Het is in Spanje menens wat de crisis betreft. In Griekenland, ...

(lees meer)

Kunstgelden

Er is een nieuw kunstwerk in onze straat: 150 lampions met waxinelichtjes hangen aan een lange draad, van huis naar huis. Elke avond bij het vallen van de duisternis komt een individu met een ladder langs om ze aan te steken. In de jaren '80 had ik in mijn klein vers hoofdje van toen enkel bewond...

(lees meer)

Nobelprisen

China noemt de nominatie van Liu Xiaobo een besmeuring van de Nobelprijs voor de Vrede. Wat pas een besmeuring van de Nobelprijs voor de Vrede was, was de nominatie van Barack Obama voor de mogelijk belangrijke daden die hij zou gaan verrichten. Die Nobelprijs voor de Vrede had moeten gaan naar het ...

(lees meer)

Nieuwe religies: de Groene Leguaan en de Goddelijke Kalebas

In samenwerking met René van Densen. Nu de privileges van de religieuzen steeds bespottelijker vormen aannemen en de politiek zich daar geen raad mee weet, is het hoogtijd om zelf een religie te beginnen. Als atheïst trek je immers voortdurend aan het kortste eind. Met een religietje achter de ...

(lees meer)

Elite

Ik ben elitair. Proessttt... Bent u dat, die zo moet lachen? Waarom? Is dat zo bespottelijk? O, u had een ander idee van mij. U was eens op bezoek op mijn aftandse etage. De barsten in het stukwerk, de volkomen aculturele uitingen van kunstachtigheid aan de muur, de hopen onopgeruimde troep her en ...

(lees meer)