Nieuw land, drijvend land

10 Februari 2009



Afgelopen zaterdag was ik in het oude Volkskrantgebouw op de lancering van de biografie van Robert Jasper Grootveld. Aan het einde van een nauwelijks vol te zitten rit, kwamen de piepschuimers het podium op om te vertellen over hun eilanden. "We maken nieuw land" zeiden ze. "Drijvend land."

Robert Jasper Grootveld is er in de late jaren '70 mee begonnen. Provo was al lang en breed vergeten en Jasper was ondertussen huisvader geworden. Zijn vrouw was programmamaakster bij de Vara, hij voedde hun dochtertje op. Hij zat vaak aan boord bij een vriend en zag dag in dag uit dezelfde smurrie aanspoelen: lege plastic flessen, lekke voetballen, jerricans, ondefinieerbare objekten... Die schuimende viezigheid kwam steeds weer de plek tussen wal en schip vullen. Weghalen had geen zin: ergens in de stad werd het opnieuw aangemaakt en kroop het ongenaakbaar zijn kant op. Wie aan of op het water heeft gewoond kent de griezelige opdringerigheid van drijvend afval. Jasper dacht: ik ga daar iets mee doen. Hij begon het te verzamelen, er pakketjes van te maken, bundels. Hij bond het aan elkaar vast, sjorde er fietsbanden tussen. Gaandeweg ontstonden bizarre gedaantes die steeds verder uitdijden. Al dat drijvend afval bleef drijven, die skeletten werden dikbuikige eilanden. Drijvende eilanden, gemaakt uit drijvend afval.

Al gauw ontdekte Jasper dat piepschuim het beste bleef drijven. Na jaren van geëxperimenteer verfijnde hij zijn techniek, tot de methode die hij noemde "Soft Building". Hij maakte eilanden van piepschuim, aan elkaar gebonden met veel touw. Geen schroef noch spijker want "van ijzer word je niet wijzer." Alleen soepele materialen, die meegeven met het sterke water: "de kracht van zacht, de kracht van veerkracht." Op die eilanden bleek de natuur welig te tieren. Gras en wilgenbomen, het groeide er van zelf, en maakte dat die kunstwerken met de tijd uit zichzelf steeds mooier werden _ iets wat je niet van boten kunt zeggen.

De twee mannen en twee vrouwen die zaterdag in het Volkskrantgebouw spraken, zijn leerlingen van hem. Ze houden de traditie van de softbuilding in ere. Na te hebben geluisterd naar hun verhaal kreeg ik een fantastisch idee: Nieuw land op het petflessenkerkhof.

In de vroege jaren '80 waarschuwde Jasper al voor het grote wassen des waters dat komen ging. In die tijd had niemand het erover. Dat was immers ver voor het Al Gore-tijdperk. Het publiek lachte Grootveld dus medogenloos uit. "Waar is hij nou weer mee bezig?" Nu dat wij wat betreft de grote golf iets wijzer zijn geworden, kijken wij met nieuwe ogen naar zijn 20 jaar lange ervaring met het maken van drijvend land, en zeg ik: Maak nieuw land van het drijvend afval in de oceaan! Daarginds waar het dobberende vuil van de hele wereld bij elkaar komt aanspoelen, en een deken vormt van continentachtige proporties... Daar moeten zij zijn, de Piepschuimers. Zij moeten net als Grootveld destijds dat afval gaan samenbinden in een reuzachtige pannekoek en daar vruchtbare aarde op storten. Het zal gaan groeien en bloeien. Een heel nieuw continent. Een prachtig paradijs dat zachtjes deint op de weidse oceaan.

Daar kun je vervolgens heel Nederland op huisvesten en klaar ben je met de hele problematiek van het stijgen van de waterspiegel. Zo, nu dat ik mijn briljante steentje aan het oplossen van het wereldleed heb bijgedragen ga ik eens flink zitten genieten van mijn eigen genialiteit. Morgen zal ik wakker worden en zoals gewoon naar mijn werk sjokken, en zoals gewoon zal niemand naar mij luisteren, wat ik ook zeg. Precies zoals Robert Jasper Grootveld de afgelopen twintig jaar. Les grands esprits se rencontrent.





.

- Aanraders -

Farewell Fifi

Fifi l'Amour is hemelende. Fifi was een fenomeen. Een Amsterdams fenomeen, kun je rustig zeggen, al kwam ze uit Australië. Een zangeres met een burlesque-avant-la-lettre uitstraling, die acteerde als ze zong. Haar mimiek was ongeëvenaard: nu eens wierp ze vluchtig een been in de ...

(lees meer)

Arthur IJzerdraat

Oh Lord won't you buy me a Mercedes Benz; My friends all drive Porsches, I must make amends. Janis Joplin Behalve de man, die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan Arthur IJzerdraat. Het groots...

(lees meer)

Kansspel

Een regeerperiode van 4 jaar is natuurlijk te kort. Zeker met die formaties van tegenwoordig, die gemakkelijk een halfjaar in beslag nemen. Bovendien is 4 jaar geen lekker tijdsgewricht; 10 jaar, das pas een brok tijd. Een decennium. 8 jaar kan ook, met een uitloop van 2 jaar voor goed gedrag. Bij g...

(lees meer)

WC's

Ooit ben ik verzeild geraakt in wat ik durf te noemen, al was het in 1984, het laatste jaren 60-seksfeest. De man die later één van mijn grote liefdes zou worden en vader van mijn oudste maar toen nog enkel een vriend was, trouwde die dag met een 'knoert van een pot' - zijn eig...

(lees meer)

Bijzondere Amsterdammers: Erik de Vries

Ploink! ploink! "HEROIN... is mijn wife... HEROIN... is my life" - de tandeloze haveloze junk in vodden schaafde driftig op zijn gitaar. Niet helemaal tandeloos: hij bezat nog twee voortanden, die slap en grijsgeel hingen. Op een boot op de Wittenburgergracht zaten de aanwezigen rondom de ...

(lees meer)

Babytax

Er zou een babytax moeten komen voor in het vliegtuig of in de trein. Als ik weer eens urenlang auditief verkracht word door zo'n krijsend schepsel, loop ik wel eens in gedachten naar de ouders toe en bid:"Please have the mercy to flog me till it bloods instead of having me endure the crying of your...

(lees meer)

De Boze Wijven

Meiden, mea culpa! Ik ben straal vergeten jullie te attenderen op de beweging die ik jaren geleden lanceerde: DE BOZE WIJVEN. Iedereen kan meedoen, it's my idea of fun.Het begon rond het millenium. Steeds meer verroerden de hippievrouwen van de vorige generatie zich. Na decennia in blissfull naïvit...

(lees meer)

Betaalreklame

Ik hou van films. En ik hou van reklame. Van welgemaakte spotjes met humor en puik acteerwerk, waar Nederlanders zo goed in zijn. Maar films èn reklame... dat is een dodelijke combinatie. Er bestaan nu TiVo-achtige opnameapparaten en digitale abonnementen waar de Ster voor je gepasseerd wordt. Maa...

(lees meer)

De send-knop van Wouter Bos

NRC: “Wouter Bos e-mailt per ongeluk zijn netwerk rond. [...] Iemand bij KPMG heeft net iets te snel op de verstuurknop gedrukt.” Daar komt het van. De send-knop op het toetsenbord is ook veel te snel. Het zou een draaiknop moeten zijn, die je langdurig moet schroeven voor er iets gebeurt. ...

(lees meer)