De ping

27 Maart 2014



Er zijn mensen aan wie ik een hekel heb, niet veel, maar ze zijn er. Zo bedacht ik me laatst. En zijn er mensen die ik haat? Vroeg ik mezelf verder af. Ja, was het antwoord. 3. Precies 3 mannen haat ik.

Met die waaraan ik een hekel heb wil ik wel omgaan maar dat lukt niet: zodra ze in mijn buurt komen ga ik kokhalzen. Dat is iets somatischs. De mannen die ik haat doen er beter aan helemaal niet in mijn buurt te komen. Ik ben in staat om ze een pets te geven.

Die 3 mannen hebben alle drie iets onvergeeflijks gedaan: achter mijn rug om en jaren van elkaar verwijderd EEN TEKST VAN MIJ AANGEPAST en zo gepubliceerd. Dan is het gedaan: tjak! Het haat-etiket. Stevig geplakt met bisonkit. Ik diepte dat verder in in mijn zelfonderzoek: waarom was ik hysterisch over mijn teksten? Waarom haatte ik die 3 malloten tot in lengte van dagen? Kon ik dat niet een beetje loslaten? Wat konden die gasten mij schelen? Maar hun tronie hoefde maar even voor mijn geestesoog te zoeven en ik wist: ik hak hun kop eraf.

Ik verbaas me doorlopend over het gemak waarmee eindredacteuren de teksten van kunstzinnige schrijvers naar believen aanpassen. Met poëzie hebben ze wel eerbied: daar wordt niet aan gesleuteld. Maar met proza is het elke keer raak, daar moet de stift overheen, de gum, de correctievloeistof en het Groene Boekje. Hoe zouden beeldhouwers reageren als ze een beeld inleverden voor een tentoonstelling en dat verminkt terug zouden krijgen? Met een extra oog daarop geschilderd? Een fijnere neusbrug? Een gelifte borst?

Ik heb letters altijd al in kleur gezien. Dezelfde kleuren wel te verstaan, en dat is constant, in welke taal ook. Ik stond er nooit bij stil, dacht dat dat bij iedereen het geval was. Tot ik vorig jaar een documentaire zag over synesthesie. Het bleek best zeldzaam.

Ik dacht aan de 3 mannen die ik haat en aan die kleuren. Zou dat het zijn? Zie ik mijn teksten als schilderijen? Een subtiele harmonie van kleuren? Die verstoord raakt als je erin gaat wroeten? Dat zou uitleggen waarom ik soms fouten in woorden of in de volgorde van woorden liever behou.
Het zou ook uitleggen waarom ik altijd eerst 'in mijn hoofd' schrijf. Dáár zie ik die kleuren helder. Minder op papier of op het scherm, waar de letters al zwart zijn ingekleurd.

Het is een hypothese. Er is waarschijnlijk meer aan de hand. Maar het is een gegeven dat bij mij een tekst op een gegeven moment klaar is, goed is. Dan doet ie 'ping!' zoals wanneer je tegen een kristallen glas tikt. Rommelen aan een nog-niet-ping tekst is tot daar aan toe, aan een ping tekst een uiterst gevaarlijke onderneming.

Er zijn mensen die dat kunnen: Max Molovich is er eentje. Mijn teksten door hem bewerkt kwamen er nog pinger uit. In het licht van mijn nieuwe ontdekking vraag ik me af: zou hij de zelfde kleuren als ik zien?

Zo uitgelegd zullen jullie wellicht beter begrijpen dat het mij, in de keuzes die ik voortdurend maak over het schrijven en mijn al dan niet schrijverschap, niet om de lezers gaat, de grammatica, de correctheid of het geld. Het gaat mij om de 'ping'.

- Aanraders -

Dreiging

Vrouwen denken vaak dat mannen zich bedreigd voelen door de intelligenten onder ons. Quod non. Volgens "Wat vindt Nederland" voelen mannen zich bedreigd door... lange vrouwen. Voor een goedgebekte dwerg zoals ik is dat goed nieuws. Ik schrik de potentiële aanbidders dus geenzins af; de profetie van...

(lees meer)

De Luizen

Een rode draad in de zelf die ik in mijn jeugd was, betreft het opnieuw uitvinden van het wiel. Niets nam ik zomaar aan. Alles moest door mijzelf opnieuw ondervonden en getest worden. Ik moest er in persona achter komen of de door de generaties voor mij, door de mensheid zelfs, gebod...

(lees meer)

De ezelin

Eenmaal uit de Conradstraat bracht ik mijn ezelin en mijn 30 gehandicapte kippen onder tegenover een andere mastodont van het Rijk: de Oranjekazerne aan de Sarphatistraat. Daar aan de overkant, langs een water dat in de bocht, gelijk een beek, een zacht begroeide oever had, bevond zich in di...

(lees meer)

De Ooi

De schapen op de dijk zijn van Cor, want die pacht de dijk. Ze waren eerst een kruising van twee soorten. Dit jaar is er een Zwarte Tesselaar als ram bijgehaald. De jonkies hebben opeens zwarte koppen. "Waarom doen ze dat?" vraag ik de boer."Het is goed voor het oonen."Het oonen, dat is het kalven v...

(lees meer)

De mis

Ik stapte uit de bus bij de Mairie, een statig wit gebouw, ooit op de pontificaalste plek neergezet door een fel antireligieuze burgemeester, die het niet kon hebben dat kerken zo imposant waren. Het was bitterkoud. Na zoveel jaren in Nederland vergeet je hoe onbarmhartig het bergklimaat is. Ik me...

(lees meer)

Design

Het Parool heeft een tijdje een serie gehad over de make-over van huizen. Mij vielen een paar terugkerende zaken op: het eindresultaat was steevast lichter, leger en hoekiger dan het startexemplaar. Maar ook onpraktisch, abstract, zielloos, ongezellig. En, daar wil ik de nadruk op leggen, gevaarlijk...

(lees meer)

Verpilling

Het is droevig gesteld met de medemens in het algemeen en met zijn gezondheid in het bijzonder. We verpillen. Massaal. We slikken medicijnen om ons op de been te houden. We denken nog dat we dat uit vrije wil doen, maar wat niet is kan komen: het is net als met mobieltjes op het werk. Uiteindelij...

(lees meer)

De Indiaan

Van alle leuke gekke vrienden is er niemand die ik meer erkentelijk ben dan Erdwin Spits.Ik ontmoette Erdwin in 1983 toen ik voor het eerst voet zette in Amsterdam, op de boot van wie later een van de grote liefdes van mijn leven zou worden. Hij zat aan de tafel een shaggie met wiet te draaien. De ...

(lees meer)

De zeis

In de vroege ochtendmist beloop ik mijn woonwerktraject. In de verte ontwaar ik boeren. Ze zijn aan het maaien op de dijk langs het spoor. Met grote halen zwiepen hun zeisen heen en weer, heen en weer. Het rustgevende beeld katapulteert mij naar mijn jeugd in de hoge bergen van Frankrijk. Ik k...

(lees meer)